ค้นหาด้วยรูปภาพ-google-reverse-image-search

ปี 2020 อาจเรียกได้ว่าเป็นจุดพีคมากที่สุดอีกหนึ่งปีของการแชร์ข้อมูลข่าวสารบนโลกอินเทอร์เน็ต เพราะนอกจากจะเป็นที่ประชาชนสามารถเข้าถึงอินเตอร์เน็ต สมาร์ทโฟน ได้จำนวนมากกว่าที่เคยแล้ว ยังเป็นปีที่มีเหตุการณ์สำคัญหลายอย่างเกิดขึ้น และก็ได้สร้างความระส่ำระส่ายไปทั่วโลก หนึ่งในนั้นก็คือ เหตุการณ์การระบาดของโรคโควิด-19 ที่ดำเนินเรื่อยมาตั้งแต่ช่วงต้นปี และยังไม่มีทีท่าว่าจะคลี่คลาย ส่งผลให้เกิดการแชร์และแลกเปลี่ยนข่าวสารกันอย่างคึกคักอย่างมาก

ทีนี้พอข้อมูลข่าวสารมีจำนวนมาก ปัญหาที่ตามมาก็คือ ปัญหาเรื่องข่าวปลอม หรือเฟคนิวส์ (Fake News) ซึ่งทำให้สร้างความสับสน ตื่นตระหนกและวิตกกังวลให้กับประชาชนได้ ดังนั้น วันนี้เราจึงอยากจะมาแชร์วิธีจับผิดข่าวลวงกันแบบง่ายๆ โดยการใช้ Google Image Search แน่นอนว่าการใช้ Google Images ไม่ได้มีไว้ใช้จับข่าวลวงเท่านั้น เราเองจะสอนใช้ Google Image Search ด้วย อาจมีทริคที่หลายคนอาจจะไม่รู้ และมันอาจช่วยทำให้ทำงานหรือค้นหาข้อมูลง่ายขึ้นก็ได้นะ

Google Images หรือ Google Image Search คืออะไร

Google Images เป็นผลิตภัณฑ์อีกหนึ่งผลิตภัณฑ์บนเสริชเอนจิ้น Google ที่เกี่ยวข้องกับการค้นหารูปภาพโดยตรง มีลักษณะที่เหมือนกับการเสริชหาข้อมูลเว็บไซต์ คือ ค้นหาด้วยการที่ผู้ค้นหาพิมพ์คีย์เวิร์ดหรือคำค้นหาลงไป แล้วระบบของกูเกิลจะทำการ match รูปภาพที่ใกล้เคียงกับคำค้นหาเรามากที่สุดขึ้นมาให้เราเลือก โดยอาจจะเลือก match จากชื่อไฟล์ของรูปภาพ alt-tag ของรูปภาพ หรือแม้แต่ข้อความเป็นเพจที่รูปภาพอาศัยอยู่

นอกจากการ matching ผลลัพธ์ตามปกติ อัลกอรึทึมของ Google Images ยังใช้ machine learning เข้ามาช่วยในการแสดงผล Google Images จะสามารถเชื่อมโยงรูปภาพที่ใกล้เคียงกันได้เพื่อสร้าง clusters ของรูปภาพที่มีความเชื่อมโยงกันขึ้นมา เพื่อให้ประสบการณ์การใช้งานของผู้ค้นหาไหลลื่นมากที่สุด

นอกเหนือจากนี้ ผู้ค้นหายังสามารถค้นหารูปภาพโดยใช้รูปภาพแทนคำค้นหาได้อีกด้วย โดยเรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า Google Reverse Image Search ถ้าใครที่ไม่รู้ว่าต้องทำยังไง ขอให้อดใจอ่านต่อด้านล่าง เพราะเราจะมาสอนกันทีละขั้นตอนกันเลยทีเดียว

เข้าใช้งาน Google Images ได้จากทางไหนบ้าง

การใช้งาน Google Images สามารถทำได้ง่ายๆ 3 วิธีด้วยกัน คือ

1) เข้าผ่าน Google.com แล้วเลือกตัวเลือก “ค้นรูป (Images)” ตรงมุมบนขวา

2) ไปที่ URL images.google.com โดยตรง

3) สามารถทำการเสริชหาข้อมูลบน Google ใน Search Box ตามปกติ เมื่อได้ผลการค้นหาแล้วแล้วค่อยกดเลือก “ค้นรูป (Images)”

สอนใช้ Google Image Search แบบเริ่มต้นง่ายๆ

อย่างที่ได้บอกไปแล้วว่าการค้นหารูปภาพบน Google Images นั้น เริ่มต้นก็ทำได้ง่ายๆ เหมือนค้นหาบน Google ทั่วไป คือ การใส่เข้าคำค้นที่ต้องการลงไป โดยมีทริคในการใช้ง่ายง่ายๆ ดังต่อไปนี้

1) เมื่อกดเลือกรูปภาพใดที่ Thumbnail เราจะพบว่ารูปภาพนั้นขยายใหญ่ขึ้น พร้อมมีข้อมูลเกี่ยวกับที่มาของรูปภาพ หรือเว็บไซต์ที่มีรูปภาพนั้นขึ้นข้างๆ

2) เมื่อคลิกที่หัวข้อของเว็บเพจ จะมี New Tab เด้งออกไปยังหน้าของเว็บเพจที่มีรูปภาพนี้อยู่

3) สามารถกดเลือกที่ “ดูเพิ่มเติม” เพื่อดูรูปที่ใกล้เคียงกับรูปภาพนี้มากที่สุดรูปอื่นๆ อีก

4) เมื่อคลิกขวาที่รูปภาพ สามารถใช้คำสั่งต่างๆ ดังต่อไปนี้ได้

  • Open image in new tab: เป็นการเปิดหน้าต่างใหม่ ในหน้าต่างนั้นจะมีเพียงไฟล์รูปที่เราเลือกเท่านั้น (ไม่ได้ไปที่หน้าเพจต้นทาง)
  • Save image as: เป็นการเปิด dialog box บนระบบปฏิบัติการบองคอมพิวเตอร์ของเรา เพื่อทำการดาวน์โหลดรูปลงเครื่อง เราสามารถเลือกได้ว่าจะเซฟรูปที่ไหน หรือเปลี่ยนชื่อไฟล์รูปเป็นอะไรในขั้นตอนนี้ได้ด้วย
  • Copy image address: เป็นการ Copy ที่อยู่ของรูป หากเราต้องการนำไปแชร์ หรือใช้ทำอย่างอื่น
  • Copy image: เป็นการ Copy ตัวรูป กรณีหากเราต้องการจะนำรูปไปแปะที่ไหน
  • Search Google for Image: เป็นการทำการเสริชหารูปด้วยรูป (Reverse Image Search) ผลที่ได้คือจะสามารถเห็นได้ว่ารูปที่เราเลือกนี้ปรากฏอยู่ที่ไหนบ้างบนอินเทอร์เน็ต

5) การใช้เครื่องมือชั้นสูงเพื่อตีกรอบการค้นหารูป ให้เจอรูปที่เราต้องการได้ง่ายขึ้น มีเมนูย่อยจากเครื่องมือที่สามารถเลือกใช้ได้ ดังนี้

  • ขนาด: ตัวเลือกนี้จะช่วยให้เราฟิลเตอร์เฉพาะขนาดรูปที่เราต้องการได้ ไม่ว่าจะไฟล์ขนาดใหญ่ กลาง หรือเล็ก
  • สี: ตัวเลือกนี้ช่วยให้เราฟิลเตอร์โทนสีของรูปที่เราต้องการได้โดยกดเลือกสีที่กำหนดให้ หรือฟิลเตอร์หารูปที่พื้นหลังโปร่งใส (Transparent) หรือภาพขาวดำก็ทำได้เช่นกัน
  • สิทธิ์ในการใช้งาน: ตัวเลือกนี้จะช่วยให้เราฟิลเตอร์หารูปที่มีลิขสิทธิ์ในระดับต่างๆ ช่วยให้เราหารูปที่เราสามารถนำมาใช้ได้โดยไม่ติดลิขสิทธิ์
  • ประเภท: ตัวเลือกนี้ช่วยให้เราหารูปประเภทอื่นๆ ที่ไม่ใช่รูปภาพทั่วไป อาจเป็นไฟล์ GIF หรือคลิปอาร์ต
  • เวลา: ตัวเลือกนี้สามารถช่วยให้เราฟิลเตอร์รูปที่เราต้องการตามเวลาที่รูปถูกเผยแพร่ จะช่วยให้สะดวกหาเราอยากได้รูปที่เพิ่งถูกเผยแพร่ล่าสุด ก็จะเลือก 24 ชั่วโมงที่ผ่านมาได้ เพื่อทำการตัดการแสดงผลภาพเก่าออกไป

การทำ Reverse Image Search บน Google Images

ต่อไปก็มาถึงการค้นหารูปภาพด้วยรูปภาพที่เราได้กล่าวถึงไปคร่าวๆ ข้างต้น ซึ่งการค้นหารูปภาพด้วยรูปภาพนี้มีชื่อภาษาอังกฤษว่า Reverse Image Search การค้นหารูปภาพในลักษณะนี้แหละ ที่สามารถใช้เพื่อจับผิดข่าวปลอมหรือเฟคนิวส์ได้

Reverse Image Search สามารถค้นหาภาพที่มีลักษณะ ดังนี้:

  • รูปภาพที่คล้ายกัน
  • เว็บไซต์ต้นทางที่มีรูปภาพนั้น (อาจมีได้หลายเว็บไซต์ สามารถช่วยตรวจสอบได้ด้วยว่าใครเอารูปที่เป็นลิขสิทธิ์ของเราไปใช้โดนไม่ได้รับอนุญาตหรือเปล่า)
  • รูปภาพที่คุณค้นหาในขนาดอื่นๆ (หรือคุณภาพอื่นๆ ที่ดีกว่าบนเว็บอื่น)

สอนค้นหาด้วยรูปภาพ Google Image Search บนเดสก์ทอป

  1. เข้าไปที่เว็บไซต์ https://images.google.com โดยตรง
  2. ให้เลือกคลิกที่รูปกล้องถ่ายรูปตรง Search Box เพื่อเลือกอัพโหลดรูปที่ต้องการใช้เพื่อค้นหา ซึ่งอาจจะเป็นรูปที่ได้รับการแชร์มาจากไลน์ หรือแหล่งอื่นๆ
  1. หากไม่มีรูปบทเครื่องต้องการใช้รูปที่อยู่บนเว็บไซต์นั้นสามารถใส่ URL มาเสริชแทนได้
  2. กด Enter หรือปุ่มค้นหา
  1. การแสดงผล จะบอกประเภทของรูปภาพ URL ที่สามารถหารูปภาพใกล้เคียงได้ หากคลิกตรงรูปภาพโดยตรง จะนำพาเราไปยังแหล่งรูปภาพทั้งหมด
  1. เราจะสามารถเห็นการแสดงผลบน Google ทุกแหล่งที่มีรูปดังกล่าวได้ 
    • ทำให้สามารถเข้าไปตรวจสอบทีละแหล่งได้ว่า แหล่งไหนรายงานข่าวว่ายังไง แหล่งหนึ่งเชื่อถือได้จริง แหล่งไหนเพียงขโมยรูปมารายงานข่าวบิดเบือนกันแน่
    • รวมทั้งทำให้สามารถตรวจสอบว่ามีคนเอารูปเราไปใช้โดยละเมิดลิขสิทธิ์ของเราหรือไม่ (เช่น ตัวอย่างด้านล่างจะพบว่า ไม่มีใครนำรูปไปใช้นอกเหนือจากเจ้าของรูปวาดดังกล่าวที่โพสรูปนี้บนแอคเคาน์ของตัวเอง เป็นต้น)

สอนค้นหาด้วยรูปภาพ Google Image Search บนมือถือ

  1. ใช้แอปพลิเคชัน Google Chrome บนมือถือ เข้าไปที่ https://images.google.com โดยตรงเช่นกันเดียว
  2. จะสังเกตเห็นว่าในหน้าเว็บนั้นมีช่องให้ค้นหาด้วย URL ได้ แต่ไม่มีเครื่องหมายกล้องถ่ายรูปให้อัปโหลดรูปภาพ
  3. หากต้องการอัปโหลดรูปภาพ ให้กดที่เครื่องหมาย (…) ที่มุมขวาล่าง แล้วเลือก Request Desktop Site
  1. Google Image Search จะโหลดหน้าเว็บขึ้นมาใหม่ให้เป็นเวอร์ชันแบบบนคอมพิวเตอร์ จะสามารถเห็นสัญลักษณ์กล้องถ่ายรูปได้
  2. ให้กดเลือกเพื่ออัปโหลดรูปภาพที่เราเซฟไว้บนมือถือตามที่เราต้องการ
  1. เมื่อกดค้นหาด้วยรูปภาพที่อัปโหลดแล้วได้ผลออกมา ผลการค้นหาจะออกมาเหมือนบนเดสก์ท็อป ให้เรากดที่ตัวรูปภาพอีกครั้งเพื่อไปยังการแสดงผลทุกแหล่งที่มาที่รูปภาพดังกล่าว

ย้ำอีกครั้ง ประโยชน์ของการทำ Reverse Image Search ก็คือ

  1. ทำให้สามารถเข้าไปตรวจสอบทีละแหล่งได้ว่า แหล่งไหนรายงานข่าวว่ายังไง แหล่งหนึ่งเชื่อถือได้จริง แหล่งไหนเพียงขโมยรูปมารายงานข่าวบิดเบือนกันแน่
  2. รวมทั้งทำให้สามารถตรวจสอบว่ามีคนเอารูปเราไปใช้โดยละเมิดลิขสิทธิ์ของเราหรือไม่ (เช่น ตัวอย่างด้านล่างจะพบว่า ไม่มีใครนำรูปไปใช้นอกเหนือจากเจ้าของรูปวาดดังกล่าวที่โพสรูปนี้บนแอคเคาน์ของตัวเอง เป็นต้น)

การใช้ Google Image Search และตัวช่วยอื่นๆ เพื่อตรวจสอบที่มาของรูปภาพ

นับเป็นหนึ่งในเทคนิคที่นักข่าวและคนที่ทำงานด้านสื่ออินเทอร์เน็ตทั่วโลกใช้ตรวจสอบข่าวปลอม (Fake News) คือ ก็คือการใช้ Reverse Image Search เพื่อตรวจสอบที่มาของรูปถ่ายว่าไปปรากฎบนข่าวใดบนเว็บไซต์ใด เป็นการนำภาพเก่ามาใช้เล่าข่าวปลอมซ้ำไม่หรือไม่

นอกเหนือจากการใช้ Google Image Search แล้ว ยังมีเว็บไซต์ยอดนิยมในการค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับรูปถ่ายอีกหลายเว็บไซต์ เช่น เว็บไซต์ Tineye.com และ reverse.photos ซึ่งทั้งสองเว็บไซต์สามารถใช้งานได้ทั้งบนคอมพิวเตอร์และโทรศัพท์มือถือ

นอกเหนือจากการค้นหารูปภาพ การเช็คประวัติการเปลี่ยนแปลงเนื้อหาของข่าวบนเว็บไซต์การสามารถทำได้ ด้วยการใช้ Wayback Machine เพื่อไทม์ไลน์ของการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับเพจนั้นๆ